Expeditie – Les 02

In deze sessie hebben deelnemers na een informele check-in geleerd hoe je stapsgewijs een effectief, studentgericht leertraject ontwerpt. Kernpunten waren:
• Groepsdynamiek en motivatie stimuleren door autonomie, competentie en verbondenheid te bevorderen.  
• Het spinnenwebmodel van Van der Akker gebruiken om samenhang tussen doelen, inhoud, didactiek en toetsing te waarborgen.  
• Wet- en regelgeving en het kwalificatiedossier als basis voor leerdoelen en summatieve beoordelingen.  
• Taxonomie van Bloom en Bloom-Krathwohl inzetten voor constructieve afstemming van leerdoelen, werkvormen en toetsinstrumenten.  
• Gamification en leertheorieën (behaviorisme, cognitivisme, constructivisme) inzetten voor activerend en betekenisvol leren.  
• Samenwerkend leren en differentiatie toepassen met heldere rollen, verantwoording en variatie in opdrachten.  
• Een iteratief* ontwerpproces hanteren: plannen, uitvoeren, evalueren en bijstellen in kleine stappen.

* Iteratief = “herhalend” en verwijst naar een proces waarbij stappen systematisch worden herhaald om een resultaat stapsgewijs te verbeteren of te verfijnen.

Dit is een verslag van een MBO-werkgroep waarin docenten (en enkele studenten) samenwerken aan het herontwerpen van een leertraject. Belangrijke thema’s zijn:
– Het formuleren van leeruitkomsten en werkprocessen vanuit het kwalificatiedossier en het bepalen van passende toetsvormen (simulaties, casussen, reflectieverslagen, directe interviews).  
– Het toepassen van Biggs’ constructieve afstemming (“spinnenweb”): visie, leerdoelen, didactische werkvormen, toetsing, leeromgeving en docentrol moeten met elkaar in balans zijn.  
– Het opdelen van grote curriculumdoelen in concrete lesdoelen en het opbouwen van leeractiviteiten concentrisch (van theorie via casus naar praktijk).  
– Het in kaart brengen van de doelgroep door middel van persona’s, om de inhoud en werkvormen beter af te stemmen op de belevingswereld van de student.  
– Het gebruik van technologie en innovaties: AI-chatbots voor rollenspellen, Microsoft Forms voor formatieve feedback en zelfs hologramcolleges als mogelijke ondersteunende leermiddelen.

Luister naar de podcast reflectie van expeditie les #02

Bronnen en naslagwerk:

Kwalificatiedossiers

Ontwerp op basis van het Kwalificatiedossier (Summa College)

Voor de ontwikkeling van de Skillslab-opdrachten binnen de opleidingen Marketing, Communicatie en Events is de methode van Backward Design (Wiggins & McTighe, 2005) toegepast. Het vertrekpunt hiervoor zijn de wettelijke eisen uit de landelijke kwalificatiedossiers (SBB, 2024).

Startschot Stage

Jouw Weg naar de Perfecte Match

Tijdens deze intensieve ochtend leggen we de basis voor jouw stageperiode. We trappen gezamenlijk af met de centrale stagevoorlichting, zodat iedereen direct over de juiste informatie beschikt. Omdat een goede eerste indruk goud waard is, staan we stil bij het belang van professioneel solliciteren. Je gaat ook direct zelf aan de slag: we zetten de puntjes op de i van jouw CV en je krijgt de kans om je eerste sollicitatiegesprek te oefenen. Na deze ochtend ben jij helemaal klaar voor het echte werk!

Expeditie – Les 01

Cursusopzet en onderwijsmodule  

• Module “Ontwerpen van onderwijs in het mbo” verdeeld in een challenge, didactische details en stapsgewijze begeleiding  
• Focus op: samenwerking in teampjes, dynamische check-in en formatieve gesprekken  
• Docent introduceert leeruitkomsten (blauwe poster) en begeleidt ontwikkelgesprekken en feedback  
• Aandacht voor digitale vaardigheid, Teams, portfolio-inleveren 
Professionaliserings- en bevoegdheidstrajecten  
• Verschil PDG vs BKO vs BKE en eisen om bevoegd mbo- of hbo-docent te worden  
• Impact van eerdere opleidingen en afbreken/voortzetten van BKO-projecten bij carrièreswitch  
• Duurzame inzetbaarheidsuren (DI-uren) en vakantieplanningen doorgevoerd via systemen  
• Transparantie over stagebegeleiding, werkplekleren en trajectvorming  

Planning, organisatie en ‘formatief versus summatief’  

• Verzoek tot kortere check-ins om efficiënter werk te maken van hoofd- en zijfasen  
• Startlessen van 1 tot 4 uur, daarna presentatie en groepsopdrachten  
• Voorstel tot invoeren weekblokken en vaste in-stroommomenten voor structuur in flexibele leerroute  
• Gesprek over ‘formatief telt niet mee’ en hoe feedbackgesprekken in te plannen  

Brainstorm technologische ontwikkelingen  

• Gepersonaliseerd onderwijs met AI-buddy’s die studentlevensloop meereizen  
• Virtual reality/VR-brillen en experience-ruimtes in leeromgevingen  
• Automatische feedback via chatbot, adaptieve leerpaden, ‘digital twin’, real-time leerlingvolgsysteem  
• Robotica in zorg en onderwijs: exoskeletten, haptische feedback (handen op afstand)  
• Scepticisme over ‘echte’ empathie, menselijke aanraking en rol van docent als onmisbare mentor  

Maatschappelijke ontwikkelingen in relatie tot onderwijs  

• Toename mentale problematiek, stress en prestatiedruk bij jongeren (bron: UNESCO, WHO)  
• Impact van sociale media, generatiekloof, behoefte aan groepsgevoel versus online lesvormen  
• Maatschappelijk bewust burgerschap, duurzaamheid, inclusie en emotioneel welzijn centraal  
• Levenslang leren als norm, stapelbare certificaten (in plaats van vast diploma)  

Onderwijstrends: verschuiving van kennis naar vaardigheden  

• 21e-eeuwse vaardigheden: samenwerken, communiceren, kritisch denken, creativiteit, zelfregulatie  
• Focus op persoonlijke groei, eigen leervraag en ‘eigenarenchap’ van leerproces  
• Professionele rol van docent verschuift van kennisoverdrager naar coach/assessor/opvoeder  
• Modulaire leerdoelen, flexibele leerpaden en micro-credentials in plaats van een uniforme leerroute  
• Discussie over basiskennis: blijft lezen, rekenen en vaktechniek cruciaal of wordt het volledig geautomatiseerd?  

Challengeopdracht: onderwijs van de toekomst ontwerpen  

• Opdracht: ontwerp een poster/visie over mbo-onderwijs in 2050, met drie perspectieven: technologisch, maatschappelijk, didactisch  
• Gebruik maken van AI-tools (ChatGPT, Stable Diffusion, Notebook LM) om ideeën en visuals te genereren  
• Poster bevat trends, bronnen (WEF, UNESCO, STT, Springer), kernpunten (“gepersonaliseerd leren”, “experience-ruimtes”, “soft skills”)  
• Elevator pitches in teams, feedbackronde en voorlopige posterbesprekingen  

Presentaties en reflectie op groepswerk  

• Vier teams presenteren hun posters in korte pitches (1 minuut)  
• Overeenstemming over grote lijnen, mits subtiele verschillen: AI-buddy, VR, hybride leercentra, coach-rol, soft skills  
• Opvallendste: steeds weer het belang van de menselijke factor en kritische houding naast technologie  
• Discussie over haalbaarheid, bronnen, toekomstscenario’s en noodzaak van vertrouwen in proces  

Professionalisering van docenten en implementatie-uitdagingen  

• Implementatie harkt achterop door traagheid van onderwijsinnovatie en starre wettelijke kaders (KD’s, examenregelingen)  
• Noodzaak om docenten te ondersteunen met scholing en ervaring in AI, VR en nieuwe didactiek  
• Risico op ‘hakken in het zand’ als men niet voldoende mee is getraind in vaardigheden en mindset  
• Spanningsveld tussen opgebouwde ervaring (40 jaar oefenen) en urgentie tot vernieuwing  

De volgende stappen  

• Ontwerpmodel bespreken (Gagné, ADDIE, etc.) en koppelen aan leeruitkomsten  
• Doelgroepsanalyse uitvoeren en eisen van de onderwijsorganisatie in kaart brengen  
• Eerste fase: visievorming en brainstorm (uitgevoerd vandaag), tweede fase: ontwerpdetails en didactiek (volgende weken)  
• Docenten verwerken feedback in eigen ontwikkelportfolio en presenteren concrete moduleplannen  

Conclusies  

• Onderwijsinnovatie vraagt om geïntegreerde visie: technologische mogelijkheden, maatschappelijke behoefte en onderwijskundige trends samenbrengen  
• Persoonlijk leereigenaarschap en soft skills blijven onmisbaar, zelfs bij steeds geavanceerdere AI- en VR-toepassingen  
• Docentrol verandert fundamenteel van kennisoverdrager naar coach/assessor met focus op menselijke verbinding en ethische keuzes  
• Onderwijskaders (wetgeving, KD’s, curricula) vormen zowel randvoorwaarde als belemmering; professionalisering is cruciaal om transitie te laten slagen  
• Levenslang leren als basismodel: flexibele leerpaden, micro-credentials en hybride ontmoetingsplekken bereiden studenten voor op dynamische toekomst

Luister naar de podcast reflectie van expeditie les #01

Project 2e jaars Event producer

Projectomschrijving: Event Design & Media Verrijking

Doelgroep: 2e jaars MBO-studenten (Event Producer)
Begeleiding: Max (Theorie & Concept) & Marcel Voets (Praktijk & Media Skills)

1. Projectinhoud

In dit project leren studenten hoe zij een complex eventconcept – zoals een symposium, congres, beurs of online event – niet alleen theoretisch onderbouwen, maar ook visueel en multimediaal tot leven brengen. Waar de lessen van Max de basis leggen voor de organisatie, logistiek en programmering, biedt het SkillsLab de studenten de tools om hun project te verrijken.

2. Vraaggestuurde Praktijkondersteuning (SkillsLab)

Studenten werken vraaggestuurd in het Skills Lab aan de praktische vertaling van hun event.
Zij kunnen bij Marcel Voets terecht voor ondersteuning bij:

  • Podcast & Audio: Het opnemen van teasers, interviews met sprekers of audiotours.
  • Video: Het creëren van krachtige openingsvideo’s, aftermovies of instructiecontent.
  • Fotografie: Het vastleggen van sfeerbeelden, moodboards en visuele branding voor het event.

3. Presentatie & Beoordeling: “Nooit Meer Bullets”

De afsluiting van het project bestaat uit een presentatie voor de groep. Hierbij hanteren we het principe van Hedwyg Groenendaal (nooitmeerbullets.nl).

De criteria voor de presentatie zijn:

  • Beeldkracht: Gebruik van sterke, ondersteunende beelden in plaats van standaard stockfoto’s.
  • Minimalisme: Geen ‘bulletpoints’ of lappen tekst; de student is de verteller, de slide ondersteunt de boodschap.
  • Media-integratie: Hoe zijn de in het Skills Lab gemaakte media (podcast/video) verwerkt in de presentatie?

4. Directe Feedback & Assessment

De presentaties worden direct in de groep beoordeeld door zowel de docent (Marcel) als de medestudenten (peer-feedback). Hierbij ligt de focus op de helderheid van het concept en de visuele overtuigingskracht.

In mijn rol als begeleider in het Skillslab heb ik de verschuiving gemaakt van kenniszender naar coach. Hieronder vind je de vragenlijst die ik gebruik voor de podcast-evaluatie. Deze vragen zijn zo geformuleerd dat ze de studenten dwingen om te reflecteren op de koppeling tussen de theorie van Max en de praktijk bij mij.

Onderbouwing:

In deze podcast gebruik ik de socratische gesprekstechniek: ik stel open vragen om de studenten zelf tot inzicht te laten komen.

  • Door vraag 1 t/m 3 toets ik de cognitieve transfer.
  • Vraag 4 t/m 6 maken de didactiek van het Skillslab (vraaggestuurd leren) inzichtelijk.
  • Vraag 7 en 8 bewijzen dat ik de studenten heb begeleid in multimediaal leren (Mayer)*, waarbij beeld en woord elkaar versterken.

*Richard Mayer is een Amerikaanse psycholoog en hoogleraar die wereldberoemd is in de onderwijswereld. Als je het over multimediaal leren hebt (zoals in mijn workshop met nooitmeerbullets.nl), kom je altijd bij hem uit. Hij is de grondlegger van de Cognitive Theory of Multimedia Learning. Kort gezegd: hij onderzocht hoe onze hersenen informatie verwerken als we tegelijkertijd tekst zien en geluid horen.

Mijn leerdoel als docent: In deze podcast faciliteer ik een ‘deep learning’* moment. Ik laat de studenten hun eigen leerproces verwoorden, waardoor de opgedane ervaringen in het Skillslab worden verankerd als blijvende beroepscompetenties.

*De student begrijpt de logica achter een symposium, kan dit organiseren in jouw Skillslab en kan in de podcast uitleggen waarom bepaalde keuzes zijn gemaakt.

Verantwoordelijkheid primaire proces


Ik draag de volledige verantwoordelijkheid voor mijn groepen over een langere periode. 
Ik ben het professionele aanspreekpunt voor alle belanghebbenden, 
van studenten tot collega’s en externe partners. 
Ik communiceer doelbewust en correct over de voortgang van mijn studenten en lever een actieve bijdrage aan de school als leergemeenschap. 
Ik reflecteer voortdurend op mijn rol binnen de organisatie en mijn professionele groei.

ICT Stagiaire begeleiden

Inleiding

De Skillslab fungeert als een dynamische leer- en experimenteeromgeving voor studenten. Dit project biedt een ICT-student een unieke kans om bij te dragen aan zowel de fysieke als digitale infrastructuur van het Skillslab door middel van innovatieve ontwikkeling en professioneel beheer van systemen.

Hoofddoel

Het moderniseren, uitbreiden en professionaliseren van de digitale leer- en werkomgeving van het Skillslab, met een sterke focus op innovatie, efficiëntie en gebruiksvriendelijkheid voor studenten en docenten.

Open dag Perfectioneren #01

Voor mijn PDG-ontwikkeling heb ik samen met twee collega’s een podcast opgenomen waarin we bespreken hoe we de komende open dag kunnen perfectioneren. In deze aflevering gaan we in op alle onderdelen die hierbij komen kijken: van de ontvangst van bezoekers tot de presentatie van ons onderwijsaanbod. Het gesprek is ontstaan vanuit een vraag van mijn collega’s om mee te denken en mijn expertise vanuit het Skillslab in te zetten. De podcast laat zien hoe ik actief bijdraag aan kwaliteitsverbetering en teamontwikkeling binnen onze organisatie.

Lees meer over het open dag plan

Open Dag Plan – Lokaal 1.01 & 1.02 (Skillslab)

Doel: Bezoekers laten ervaren wat studenten doen op het gebied van podcast, film en fotografie én de resultaten presenteren.

Lokaal 1.01 – Creatieve Werkplaats

  • Activiteiten:
    • Studenten demonstreren filmopnames (korte scènes, interviews).
    • Fotografiehoek waar bezoekers zelf foto’s maken met professionele camera’s.
    • Bezoekers kunnen vragen stellen en eventueel zelf een camera hanteren.
  • Benodigdheden:
    • Camera’s + statieven.
    • Belichting (softboxen of LED-panelen).

Lokaal 1.02 – Podcast en presentatie projecten

  • Activiteiten:
  • Studenten nemen live een korte podcast op (bijv. over hun opleiding).
  • Bezoekers mogen meedoen als gast of vragen stellen.
  • Uitleg over montage en publicatie..
  • Presentatie van opgeleverde projecten (films, podcasts, foto’s).
  • Korte Q&A met studenten over hun werk.
  • Eventueel een scherm met behind-the-scenes beelden.
  • Presentatievorm: Doorlopend, met uitleg en interactie.

Aantal collega’s en studenten

  • Collega’s:
    • 1 coördinator per lokaal (totaal 2) om overzicht te houden en vragen van bezoekers te beantwoorden.
  • Studenten:
    • Lokaal 1.01: 4 studenten (2 bij film, 2 bij fotografie).
    • Lokaal 1.02: 2 studenten (1 host, 1 techniek).
    • Extra: 1 student als floater voor hulp bij drukte.
      Totaal: 7 studenten.

Tips voor interactie

Zorg voor een doorlopende flow: geen vaste tijden, maar steeds iets te zien/doen.

Laat bezoekers zelf een foto maken of een korte podcastvraag stellen.

Toon afgeronde projecten op schermen en laat studenten kort vertellen hoe ze dat hebben gemaakt.

Stagebegeleidings overleg #01

Mijn eerste stappen als stagebegeleider
Leren, reflecteren en groeien

Dit schooljaar begeleid ik voor het eerst stagiaires, met name uit de Event Producers klas uit het tweede jaar. Het is een nieuwe ervaring waarin ik veel leer over het coachen en ondersteunen van studenten in hun praktijkontwikkeling. Gelukkig kan ik altijd terugvallen op mijn collega Femke, die fungeert als vraagbaak en mij waardevolle tips en tricks geeft. Tussentijds maken we samen de balans op, zodat ik mijn aanpak kan verbeteren voor de volgende periode. In deze podcast deel ik mijn ervaringen en inzichten uit dit proces, en hoe feedback mij helpt om steeds beter te worden in het begeleiden van stagiaires.

Intervisie(s)

Deel 01 – Reflectie op mijn casus – PDG Skillslab

In deze podcast neem ik je mee in mijn reflectie op een casus die ik heb ingebracht tijdens de PDG-les en het Skillslab. Deze casus was voor mij zo belangrijk dat ik hem niet alleen in de les, maar ook in een intervisie met collega’s heb besproken. In de podcast vertel ik hoe deze gesprekken mij nieuwe inzichten hebben gegeven, welke keuzes ik heb gemaakt en hoe dit mijn professionele ontwikkeling heeft versterkt. Het is een open en eerlijke terugblik op een leerproces waarin samenwerking en feedback centraal stonden.

Beluister de podcast over mijn intervisie vraagstuk