Onderwijs ontwerp

Mijn leerdoel: Van ad-hoc ondersteuning naar onderwijsontwerp

In de afgelopen periode werkte ik in het Skillslab vooral vraaggestuurd. Als collega’s een project hadden of er kwam een leuke opdracht voor de studenten binnen, dan pakte ik dat op en ging ik aan de slag. Ik was vooral de ‘doener’ die zorgde dat het draaide. Van de theoretische kaders achter curriculumontwikkeling wist ik eerlijk gezegd nog niets af.

Door mijn PDG-opleiding ben ik me er nu van bewust dat er verschillende niveaus zijn (macro, meso en micro) waar je rekening mee moet houden om echt goed onderwijs neer te zetten. Ik heb me daarom stellig voorgenomen om mijn werk in het Skillslab vanaf nu volgens deze structuur te gaan ontwerpen.

Doelgroep analyse

Dit zijn de “Toekomstige Media-Fixers”: een groep creatieve Gen Z-doeners die vergroeid is met hun smartphone en visuele trends. Ze hebben een natuurlijke handigheid met apps en sociale media, maar moeten nog leren hoe ze deze tools strategisch inzetten voor een zakelijke klant. Ze verliezen zichzelf soms in wat ‘mooi’ is, terwijl ze juist moeten leren wat ‘werkt’ voor een marketingdoel.

Deze studenten bloeien op bij echte praktijkopdrachten en hebben een broertje dood aan droge theorie. Ze zien hun werk als iets persoonlijks, wat presenteren en feedback krijgen soms spannend maakt. Juist door hen hun keuzes te laten verdedigen en kritisch naar elkaars werk te laten kijken, transformeren ze van enthousiaste makers naar professionele adviseurs die precies weten hoe ze een briefing vertalen naar een resultaat dat staat als een huis.

Kwalificatie dossier eisen & kaders

Hoewel het kwalificatiedossier niet in detail treedt over mijn exacte werkzaamheden, is de essentie duidelijk: de student leert media-uitingen effectief in te zetten voor Marketing, Communicatie en Events. Dit stelt hen in staat om later bedrijven strategisch te adviseren en toeleveranciers concreet aan te sturen op het gebied van media-inzet.

Hoe ik het vanaf nu ga aanpakken:

  1. Macro (Landelijk): Ik ga niet meer zomaar met een project aan de slag omdat een collega het vraagt. Ik ga voortaan eerst het Kwalificatiedossier van de MCE-opleiding erbij pakken. Mijn doel is om te checken of de opdracht wel echt bijdraagt aan de landelijke exameneisen, zodat de tijd die studenten in het lab besteden ook echt waarde heeft voor hun diploma.
  2. Meso (Schoolniveau & Summa Flex): Ik ga mijn opdrachten ontwerpen met het Summa Flex-principe in mijn achterhoofd. Dit betekent dat ik niet langer alleen ad-hoc klusjes uitvoer, maar bewuste, flexibele leerpaden ontwerp die passen binnen de visie van de school. Ik wil dat studenten in het lab de ruimte krijgen om modulair en op hun eigen tempo te werken, binnen de kaders van de OER*.
  3. Micro (De werkvloer): In de dagelijkse praktijk van het Skillslab ga ik die “droge” kaders vertalen naar vette praktijkopdrachten. Ik zorg voor een duidelijke structuur en leerdoelen, maar laat de route ernaartoe vrij (de ‘flex-gedachte’). Zo kan de ene student focussen op de strategie en de andere op de uitvoering, terwijl ik zeker weet dat ze allebei aan de juiste doelen werken.

*De OER is de vertaling van de landelijke wetten (Macro) naar de dagelijkse praktijk op jouw school (Meso). Als jij je onderwijs ontwerpt, check je altijd of het “OER-proof” is.

Toetsing en onderbouwing

Nadat de media-uitingen aan de hand van lopende projecten of praktijkopdrachten in samenspraak zijn gerealiseerd, volgt er een evaluatiemoment. Hierbij kan gekozen worden voor een directe beoordeling, of voor een extra processtap waarin reflectie centraal staat. In deze stap presenteren de studenten hun resultaten, waarna zij feedback ontvangen van zowel de docent als hun medestudenten (peer-feedback).

Reflectie op mijn professionalisering

Ik sta nu aan het begin van deze nieuwe werkwijze. De PDG-opleiding heeft me de ogen geopend: ik wil van een ‘uitvoerder’ die reageert op vragen, groeien naar een onderwijsontwerper die zelf de regie voert. Door macro, meso en micro als kompas te gebruiken, borg ik de kwaliteit en de flexibiliteit in het Skillslab voor de MCE-opleiding.

Reflectie coach

Marcel kwam bij ons binnen in de interne praktijkruimte en werd daar door mij ingewerkt/wegwijs gemaakt in het reilen en zeilen daar.

Interne praktijk is een aparte afdeling binnen de opleiding Marketing en Evenementen van De Rooi Pannen in Tilburg.

We werken daar met tweede- en derdejaars studenten met opleidingsniveau 4. Zij werken aan opdrachten voor echte opdrachtgevers uit Tilburg en omgeving. Interne praktijk is veel externe praktijk. Interne praktijk ‘draaide’ voor het vierde jaar toen Marcel kwam. 

De manier van werken met bijbehorende opdrachten en protocollen waren aanwezig, meerdere keren aangepast en in de basis stond de Interne Praktijk prima op de ‘kaart’. Studenten worden gecoacht en leren samenwerken in kleine groepen, zelfstandig te werken, beroepshouding is een belangrijk onderdeel en presentatie. Het gaat om verschillende soorten opdrachten: maken van een promotiefilm, logo-huisstijl ontwerpen, promotieplan maken, social media/content maken en nog een aantal opdrachten.

Wat we misten op het moment dat Marcel binnenkwam was een specialist op het gebied van alle soorten van content maken. 

Er was een studio aanwezig, maar die was nauwelijks bezet door een begeleidende docent en ook qua materiaal niet op orde. 

We misten ook een ‘platform’ waar we alle informatie betreffende de interne praktijk voor studenten, opdrachtgevers en collega’s, kwijt konden. Alles moest via Magister en overal stond wel iets. Gevolg: onduidelijk, veel zoeken, vaak opnieuw informatie mailen. Niet professioneel. De eerste maanden heb ik Marcel de manier van werken en alle informatie laten zien en laten meedraaien in de groepen.

Marcel is aan de slag gegaan om de studio verder te ontwikkelen en een ‘platform’ te bedenken waar alles te vinden is voor iedereen. 

Het eerste is een technisch verhaal en heb ik meegedacht met Marcel welke inhoud daar gebruiksvriendelijk in gezet kon worden. 

Marcel heeft veel informatie toegevoegd door bijvoorbeeld readers te schrijven met instructies die aansluiten bij de opdrachten.

Wat er was waar verouderd en/of gebruikersonvriendelijk voor de studenten.

Uiteraard moet het geheel ook bij de studenten worden geïntroduceerd en is dat door Marcel gedaan tijdens de praktijkuren. 

Coaching tijdens de praktijkuren met name op het gebied van film/social media opdrachten heeft Marcel op zich genomen. 

 Reflectie op de beroepsprodukten en daaraan gekoppelde leerdoelen die Marcel heeft gesteld voor zijn opleiding tot instructeur.

Digitaal platform ontwikkelen en bijbehorende leerdoelen: 

Praktische werkwijze omzetten voor onderwijs, duidelijke workflow maken, stabiele informatie en communicatiebron maken, sharepoint opzetten en door ontwikkelen en lesinhoud:

Voor deze leerdoelen kan ik alleen maar zeggen dat Marcel iets vanuit het niets heeft opgezet waar we heel fijn mee werken op dit moment. Doordat we afgelopen schooljaar in de situatie zaten dat we twee dagen samen het interne gedeelte mochten ‘draaien’, hebben we steeds aanpassingen kunnen bespreken die Marcel gelijk verwerkte in het sharepoint systeem. Een ideale situatie, ontwikkelen, uitproberen en aanpassen. Inhoudelijk heeft Marcel readers aangepast en ook nieuwe geschreven die aansluiten op de bestaande opdrachten. Door het coachend bezig zijn, is de gelegenheid om studenten met de readers te zien werken, daarop instructies te geven en te ervaren of het inhoudelijk moet worden aangepast. Indien nodig heeft Marcel dat ook gedaan. 

Leslab en portfolio kan ik niet over oordelen.

Kennisoverdracht/vakjargon: Marcel heeft een hele rustige uitstraling en luistert goed naar de student(en). 

Een open, eerlijke uitstraling. In het begin nog de neiging om het óver’ te nemen van de student, inmiddels coachend en ondersteunend bezig en het echt uit de student laten komen. Coachend brengt hij de studenten naar een hoger level met een mooi eindproduct voor de opdrachtgever. Gebruikt zeker vakjargon, maar wel op een voor de student begrijpelijke manier. Dat is ook een proces van ontwikkeling geweest. Communicatie (non-verbale) in de lessituatie: Bij aanvang, was het wennen om klassikaal instructies te verzorgen. Hoe spreek je aan, hoe is je interactie, hoe reageer je op gedrag waar je niet van gediend bent, wat doe je eraan? Kortom: alles waar je tegenaan loopt als je begint in het onderwijs. In de lesreflecties is duidelijk te lezen hoe het proces is gegaan.

Samenvattend: In het begin de gebruikelijke beginnersfouten. Te lange instructie, met rug naar studenten tijdens uitleg, studenten te veel ruimte geven om met andere zaken bezig te zijn. Moet aangeven dat het zeker geen puinhoop was. Natuurlijk overwicht is zeker aanwezig. Marcel blijft rustig en heel duidelijk. Aankijken van studenten doet hij heel goed, non-verbaal.

Marcel maakt de stappen daarin snel. Aanspreken, interactie, voorbereiding, kortere instructie, duidelijk voor studenten en heeft enorme progressie doorlopen. Het echt groepen instructies geven komt niet enorm veel aan de orde in de interne praktijkafdeling. 

De individuele begeleiding (kleine groepen) doet hij fantastisch. Eerlijk gezegd hadden we voordat Marcel kwam daar niemand voor met zoveel kennis. Gedreven, enthousiast, coachend de leerlingen specialiseren en begeleiden naar een hoog niveau, gebeurt gewoon. Top gewoon. Zijn eigen vakkennis overbrengen naar studenten op hun niveau in stappen aangeboden en positief maar kritisch met hun bezig zijn, doet hij uitmuntend. Kan daar geen verbeterpunten op geven.

Reflectie op de beroepsprodukten en daaraan gekoppelde leerdoelen die Marcel heeft gesteld voor zijn opleiding tot instructeur.
Digitaal platform ontwikkelen en bijbehorende leerdoelen:
Praktische werkwijze omzetten voor onderwijs, duidelijke workflow maken, stabiele informatie en communicatiebron maken, sharepoint opzetten en door ontwikkelen en lesinhoud:
Voor deze leerdoelen kan ik alleen maar zeggen dat Marcel iets vanuit het niets heeft opgezet waar we heel fijn mee werken op dit moment. Doordat we afgelopen schooljaar in de situatie zaten dat we twee dagen samen het interne gedeelte mochten ‘draaien’, hebben we steeds aanpassingen kunnen bespreken die Marcel gelijk verwerkte in het sharepoint systeem. Een ideale situatie, ontwikkelen, uitproberen en aanpassen. Inhoudelijk heeft Marcel readers aangepast en ook nieuwe geschreven die aansluiten op de bestaande opdrachten. Door het coachend bezig zijn, is de gelegenheid om studenten met de readers te zien werken, daarop instructies te geven en te ervaren of het inhoudelijk moet worden aangepast. Indien nodig heeft Marcel dat ook gedaan.
Leslab en portfolio kan ik niet over oordelen.
Kennisoverdracht/vakjargon: Marcel heeft een hele rustige uitstraling en luistert goed naar de student(en). Een open, eerlijke uitstraling. In het begin nog de neiging om het óver’ te nemen van de student, inmiddels coachend en ondersteunend bezig en het echt uit de student laten komen. Coachend brengt hij de studenten naar een hoger level met een mooi eindproduct voor de opdrachtgever. Gebruikt zeker vakjargon, maar wel op een voor de student begrijpelijke manier. Dat is ook een proces van ontwikkeling geweest.
Communicatie (non-verbale) in de lessituatie: Bij aanvang, was het wennen om klassikaal instructies te verzorgen. Hoe spreek je aan, hoe is je interactie, hoe reageer je op gedrag waar je niet van gediend bent, wat doe je eraan? Kortom: alles waar je tegenaan loopt als je begint in het onderwijs.
In de lesreflecties is duidelijk te lezen hoe het proces is gegaan.
Samenvattend: In het begin de gebruikelijke beginnersfouten. Te lange instructie, met rug naar studenten tijdens uitleg, studenten te veel ruimte geven om met andere zaken bezig te zijn. Moet aangeven dat het zeker geen puinhoop was. Natuurlijk overwicht is zeker aanwezig. Marcel blijft rustig en heel duidelijk. Aankijken van studenten doet hij heel goed, non-verbaal.
Marcel maakt de stappen daarin snel. Aanspreken, interactie, voorbereiding, kortere instructie, duidelijk voor studenten en heeft enorme progressie doorlopen. Het echt groepen instructies geven komt niet enorm veel aan de orde in de interne praktijkafdeling.
De individuele begeleiding (kleine groepen) doet hij fantastisch. Eerlijk gezegd hadden we voordat Marcel kwam daar niemand voor met zoveel kennis. Gedreven, enthousiast, coachend de leerlingen specialiseren en begeleiden naar een hoog niveau, gebeurt gewoon. Top gewoon. Zijn eigen vakkennis overbrengen naar studenten op hun niveau in stappen aangeboden en positief maar kritisch met hun bezig zijn, doet hij uitmuntend. Kan daar geen verbeterpunten op geven.

Onderwijs leergesprek

In de lesopname waar ik een onderwijsleergesprek houd, zie je dat na een wat rumoerig begin ik snel de aandacht heb. Ik merk wel dat ik soms nog te snel het antwoord invul voor de student. Wat niet te zien is is dat er na de uitleg nog wat interactie met elkaar geweest is op het theoretische deel en daar heb ik nog veel toegevoegd en recht gezet. Maar ‘vragen stellen’ en antwoorden krijgen waar je weer interactie mee krijgt is de sleutel van het onderwijs leergesprek. Je kunt zo de startpositie, je doel en het eindresultaat in handen houden.

Onderwijsleergesprek voorbereiding

Hoofdvormen en leerrendement

Vier hoofdvormen van leren;

  • Cognitief leren (met het verstand)
    • Memoriseren
    • Divergent (out of de box)
    • Convergent (versmallen)
    • Evaluatief (terugdenken / evalueren)
  • Psychomotorisch (vaardigheden, samenwerken met lichaam en hersenen)
  • Proactief (nadenken voordat je iets gaat doen) en reactief leren (reagerend/ achteraf)
  • Interactief leren (samen)

Leerpiramide van Bales


Zintuigen

Opslag visualisatie
Leerstijl scoreformulier

Instructies

Voor de lessen en opdrachten heb ik enkele instructies ontwikkeld. Hieronder zijn er enkele in te zien.

Werkhouding
GIF maken
Studio agenda
PDF maken
Allmusic.nl
Opslag film(s)

Buiten de theoretische readers en instructies ben ik aan het inventariseren hoe we ook videotutorials in het lessenpakket krijgen. Ik heb een pilot gedraaid met Premiere Pro. Hiernaast is de theoretische reader in te zien en hieronder kun je de videotutorial afspelen.

Reader Premiere pro

Didactisch model en Intervisie

In les #03 zijn we met het Didactische model aan de slag gegaan en hebben een mentorcirkel opgezet die een intervisie gaat doen. Bij het dactische model zijn een paar vragen van beland namelijk:

Didactisch model
  • Welke doelen wil ik bereiken?
  • Wat is de beginsituatie van de leerling?
  • Welke leerstof moet ik selecteren om met deze leerlingen de doelen te bereiken?
  • Welke werkvormen moet ik kiezen zodat de leerlingen leren wat ze aan het eind moeten kunnen/kennen/willen?
  • Welke werkvormen moet ik kiezen zodat de leerlingen leren wat ze aan het eind moeten kunnen/kennen/willen?
  • Welke middelen gebruik ik daarbij?
  • Hoe en wanneer toets ik?

Intervisie

In een groep samen werkproblemen bespreken. Hoe een intervisie is opgebouwd zie je hiernaast. Om te horen hoe onze eerste intervisie is verlopen klik dan hier.

Intervisie stappen