Tijdens de bijeenkomst bespraken de deelnemers diverse onderwijskundige thema’s, met een focus op uitdagingen rondom studentenbetrokkenheid en beoordeling. Belangrijke onderwerpen waren het aanpakken van toetsstress, het belang van effectief onderwijsontwerp en praktische strategieën voor het opdelen van leerdoelen en het bevorderen van betekenisvol leren. De sessie omvatte ook de structuur van een lopende opdracht voor het ontwerpen van leertrajecten en eindigde met de planning van toekomstige bijeenkomsten.
Toetsstress en de impact op studenten
– Debbie deelde persoonlijke ervaringen met toetsstress, waaronder het meerdere keren zakken voor rijexamens ondanks jarenlange rijervaring, wat leidde tot een zoektocht naar “ontspannen toetsen”.
– Uit onderzoek blijkt dat 97% van de mensen in meer of mindere mate toetsstress ervaart.
– Huidige toetsmethoden, zoals SVB-examens en rekentoetsen, worden vaak als talig en complex ervaren, wat leidt tot problemen, vooral bij studenten met Nederlands als tweede taal.
– Sommige studenten onderschatten de voorbereiding op toetsen, terwijl anderen juist blokkeren door stress.
– Er is een patroon van ziekmeldingen op toetsdagen en het missen van toetsen door vergeetachtigheid of andere prioriteiten, zoals rijlessen.
– Debbie pleit voor een andere benadering dan ademhalingsoefeningen om stress te verminderen, en stelt voor om te focussen op “lerend kwalificeren” gedurende het hele proces.
Visie op onderwijs en beoordeling
– Debbie benadrukt het belang van het zichtbaar maken van het leerproces en het vragen om feedback, om zo minder verrassingen te hebben bij de eindbeoordeling.
– Er is kritiek op het huidige systeem waarbij studenten gemiste studiepunten later in een korte periode kunnen repareren, wat een verkeerd signaal afgeeft aan gemotiveerde studenten.
– Debbie stelt voor om meer af te rekenen op resultaat en minder op het “gesprek aangaan” bij het missen van deadlines of lessen.
– Het belang van duidelijke regels en consequenties wordt onderstreept, vergelijkbaar met de aanpak van Fontys waar gemiste kansen leiden tot herinschrijving voor een module.
– Debbieerkent dat luisteren niet hetzelfde is als leren en dat studenten inzicht moeten krijgen in hoe zij zelf leren (zelfregulatie).
Ontwerp van leertrajecten en didactische modellen
– Het ontwerpen van onderwijs moet beginnen met een visie op leren en wat men wil veranderen of bereiken.
– Een deelnemer gaf als voorbeeld een verouderd leertraject over communicatie met weinig aansprekende werkvormen, dat moet worden aangepast voor verschillende niveaus (niveau 3/4) en zowel BOL als BBL.
– Debbie introduceerde het “spinnenweb van Van der Akker” als een didactisch model om alle facetten van onderwijs in beeld te brengen, waarbij veranderingen in één onderdeel invloed hebben op andere. Andere modellen zoals backwards design en constructive alignment werden ook genoemd.
– Het belang van theoretische onderbouwing voor gemaakte keuzes in het onderwijsontwerp werd benadrukt.
– De spreker moedigde aan om theorie te zoeken over onderwerpen als “gamification,” “betekenisvol leren,” “aansluiten bij de belevingswereld van studenten,” en “differentiatie.”
Effectieve leeractiviteiten en inhoud
– De discussie ging over de effectiviteit van werkvormen, zoals het overschrijven van PowerPoints (ineffectief) versus het maken van samenvattingen of uitleggen aan anderen (effectiever).
– Het belang van het opknippen van grote leerdoelen in kleinere, concrete lesdoelen met duidelijke succescriteria werd geïllustreerd met voorbeelden zoals “een tafeltje timmeren” en “een pirouette maken.”
– De noodzaak om het nut van de leerstof voor studenten duidelijk te maken (autonome motivatie) werd besproken, bijvoorbeeld door praktijkvoorbeelden te gebruiken of diagnostische toetsen aan het begin van een periode.
– Er werd benadrukt dat docenten rekening moeten houden met het voorkennisniveau van studenten en terminologie moeten uitleggen.
– Debbie stelde voor om verwerkingsopdrachten onderdeel te maken van de toetsing om de waarde ervan te verhogen en studenten te motiveren.
– De rol van de docent als coach en begeleider in het leerproces werd besproken, waarbij inzicht in het leerproces van de student waardevoller kan zijn dan een momentopname van kennis.
Opdracht en planning
– De lopende opdracht omvat het ontwerpen van een leertraject, beginnend met een doelgroepanalyse, de reden voor het herontwerp (visie), de keuze van een didactisch ontwerpmodel, en de theoretische onderbouwing van deze keuzes.
– De leerdoelen moeten worden ontleend aan kwalificatiedossiers en worden vertaald naar concrete lesdoelen.
– De eindtoetsing moet worden beschreven, waarbij wordt nagedacht over hoe informatie over de kennis en vaardigheden van studenten wordt verkregen.
– Debbie gaf aan dat de volgende lessen zich zullen richten op leeractiviteiten en inhoud.
– Er werd een planning besproken voor de komende lessen, met de mogelijkheid voor individuele feedback op de voortgang van de opdracht.
Conclusies en volgende stappen
– De deelnemers worden aangemoedigd om de besproken concepten toe te passen in hun eigen onderwijsontwerp.
– De volgende lessen zullen dieper ingaan op leeractiviteiten en inhoud.
– Er is gelegenheid voor individuele feedback op de voortgang van de opdracht.
– De spreker zal proberen de theorie vaker en in kortere sessies te behandelen en peerfeedback te stimuleren.